Methodiek voogdij Nidos

Ontwikkelingen:
Veranderingen in beleid en praktijk van de voogdij over alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama’s) maakten het noodzakelijk de methodiekbeschrijving die gehanteerd werd te actualiseren. Die behoefte sloot ook aan bij het algemene beleid dat het Ministerie van Justitie in nauw overleg met het werkveld ontwikkeld heeft onder de noemer ‘Beter Beschermd’. Het aanpassen van de methodiek van Nidos is begonnen bij het aanpassen van de gezinsvoogdij methodiek aan de Deltamethode van Bureau Jeugdzorg (zie beschrijving gezinsvoogdij). De resultaten op het punt van de gezinsvoogdij zijn in de loop van 2007 meegenomen in de methodiekontwikkeling van het voogdijwerk van Nidos. In 2008 is de methodiek omgezet in een scholingsprogramma dat leidt tot een implementatie van de methodiek in de zomer van 2008.

Kader voor de methodiek:
Ama’s zijn jongeren die door buitengewone omstandigheden hun eigen vertrouwde omgeving hebben moeten verlaten, om zich vervolgens in een voor hun geheel nieuwe sociaal-maatschappelijke en culturele omgeving verder te ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen. De culturele ontworteling, de geringe kennis van en inbedding in die nieuwe omgeving, samen met de vreemdelingrechtelijke positie maakt hem kwetsbaar. Dit vraagt om een opvoeding en begeleiding vanuit respect, veiligheid en bescherming. De meeste ama’s zijn gevlucht uit oorlogssituaties, anderen zijn gestuurd en zijn belast met een ‘opdracht’. In vergelijking met hun Nederlandse leeftijdgenoten is de weg naar volwassenheid zwaarder en complexer.

De doelen van de voogdij zijn onder te verdelen in juridisch en pedagogische doelen. Kinderen tot 18 jaar worden juridisch beschouwd als afhankelijk en handelingsonbekwaam. Ze kunnen en mogen van de wetgever dus niet zonder gezag leven. Voor kinderen die zonder ouder(s) in Nederland asiel aanvragen voorziet Nidos middels tijdelijke voogdij in het gezag.

De pedagogische taak van de ama-voogdij is erop gericht kinderen en jongeren actief en productief leren deel te nemen aan de sociale verbanden binnen de samenleving waar zij op dit moment deel van uitmaken.

Vanuit deze twee doelen kunnen domeinen worden afgeleid waarop de voogd methodisch actief moet zijn. De domeinen zijn:

-Belangenbehartiging
-Opvoeding en verzorging
- Signalering en preventie met als doel het voorkomen van misbruik, het voorkomen van verdwijningen en het verkomen van een bestaan in de illegaliteit.

Methodiek:
Bij Nidos werd altijd al gestreefd naar dialooggericht werken, de cliëntcontacten vormen de basis van de werkwijze. De nieuwe methodiek ondersteunt dit. Met de cliënten wordt met het ‘plan op tafel’ gewerkt aan de 4-stappen. Op basis hiervan wordt het ‘Plan van Aanpak’ geschreven. Dit wordt geschreven binnen 6 weken na aanvang van de voogdij.

Na het schrijven van het Plan van Aanpak wordt er gedurende het jaar steeds gewerkt aan de doelen en vindt er voortdurende evaluatie plaats van hoe de vorderingen zijn. Tijdens ieder contact wordt er bewust aan een werkdoel gewerkt. Aan het eind van het jaar vindt de verplichte evaluatie plaats om te kijken hoe de jongere zich ontwikkeld.

Bij het ontwikkelen van de voogdijmethodiek zijn een aantal uitgangspunten van de deltamethodiek over genomen die een meerwaarde hebben voor de voogdijmethodiek. Een van de overgenomen uitgangspunten is het 4-stappen, maar dit is wel op een aantal punten aangepast. Het 4-stappen model in de voogdijmethodiek is als volgt aangeduid:

Stap 1: inventariseren van zorgpunten en sterke punten

Stap 2: analyseren van voorwaarden en belemmeringen voor de ontwikkeling van de jeugdige

Stap 3: formuleren van gewenste ontwikkelingsuitkomsten

Stap 4: werkagenda

Het grootste verschil tussen de gezinsvoogdij en de voogdij, zit in het feit dat niet de bedreigende factoren weggenomen moeten worden maar dat de ontwikkelingsmogelijkheden van de jeugdige geoptimaliseerd dienen te worden. Hierdoor zit er vooral in stap 2 een verschil. Het resultaat van deze stap in de voogdij is een persoonlijk ontwikkelingsprofiel en een systematische inventarisatie van belemmeringen die een gezonde ontwikkeling in de weg kunnen staan.